Rəqəmli TV yayımı (DVB-T/T2)

DVB-T dilimizə Yerüstü (Terrestrial) Rəqəmli (Digital) Video (Video) Yayım (Broadcasting) kimi tərcümə olunur. DVB-T (rəqəmli televiziya) standartı aşağıdakı üstünlüklərə malikdir.

– Təsvir və səs siqnallarının ötürülmə və qəbul keyfiyyəti yüksəlir (ötürülmədə kənar maneələr hiss olunmur, informasiyaların saxlanılmasında itki olmur və s.);

– Proqramların sayının xeyli artırılması imkanı;

– Vericilərin gücünün daha aşağı olması;

– Mobil və portativ qəbuledicilərlə qəbul imkanı;

– Tezlik spektrindən effektiv istifadə (1 TV kanalda 10-12 TV proqram);

– Birtezlikli yayımın tətbiq edilmə imkanı;

– Lokal TV proqramlarının təşkilinin mümkünlüyü;

– TV proqramları ilə yanaşı əlavə xidmətlər üzrə məlumatların ötürülmə imkanı (hava haqqında, nəqliyyatın hərəkət cədvəli, reklamlar və s.);

– Rəqəmli TV yayım şəbəkəsinin interaktivlik imkanı, internetlə bağlantı, abunəçi girişi üçün kodlama sisteminin imkanlığı;

– Yayımın kənar maneələrə qarşı davamlı olması, digər rabitə vasitələri tərəfindən yaradılan maneə təsirinin minimum olması;

– Yerüstü TV yayımın təşkili üçün mövcud infrastrukturdan (TV stansiyalardan, qəbuledici antenlərdən, abunəçi avadanlığından və s.) istifadə imkanı;

– Yayım konfiqurasiyasının operativ dəyişdirilmə imkanı  (FEC, müdafiə zolağı, 8k və 2k rejimləri və s.);

– Bu və ya digər tədbirlərin köməyi ilə ötürülən informasiyanın 3 dəfədən 100 dəfəyədək sıxlaşdırılması imkanı.

Respublikada DVB-T standartlı rəqəmli televiziya yayımına keçid

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 274s saylı 13.09.2006-cı il tarixli sərəncamına əsasən, respublika ərazisində rəqəmli televiziya yayımı üçün DVB-T Avropa standartının tətbiqi məqsədəuyğun hesab edilib.  Nazirlər Kabinetinin 26 saylı 10 fevral 2011-ci il tarixli qərarı ilə “Azərbaycan  Respublikası ərazisində DVB-T rəqəmli televiziya yayımı sisteminin tətbiqi və inkişafı Proqramı” təsdiq olunub.

Azərbaycanda ilk rəqəmli TV verici 2004-cü ildə Bakı şəhərində  quraşdırılıb. O vaxt bu verici vasitəsilə MPEG-2 standartında 4 TV proqramın yayımı test edilirdi. 2008-ci ildə isə Bakı şəhərində MPEG-4 standartlı TV yayımın test işlərinə başlanıldı.

Artıq, 2009-cu ildən Bakı şəhərində və ətraf ərazilərdə MPEG-4 standartla 12 TV proqramın yayımı həyata keçirilirdi. Həmin il ölkə əhalisinin 35%-i rəqəmli TV-ni qəbul etmək imkanına malik oldu.

2010-cu ildə ölkə ərazisində rəqəmli TV yayım şəbəkəsi genişləndirilərək, Bakı şəhəri ilə yanaşı, Gəncə, Şirvan və respublikanın cənub bölgəsində yayıma başlanıldı. Bununla da, ölkə əhalisinin 55%-nin rəqəmli TV ilə əhatə olunması təmin edildi.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 10.02.2011-ci il tarixli, 26 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası ərazisində DVB-T rəqəmli televiziya yayımı sisteminin tətbiqi və inkişafı  Proqramı”-nın həyata keçirilməsi ilə əlaqədar respublikada əhali yaşayan ərazilərin ən azı 85 faizini əhatə edəcək 1 paketdən (10-12 proqram) ibarət DVB-T rəqəmli televiziya yayımının təşkilinə dair Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin 22.07.2011-ci il tarixli, 27 saylı Tədbirlər Planının bəndlərinin icrasına uyğun olaraq, 2011-ci ildə “Teleradio” İB tərəfindən aşağıdakı işlər görülmüşdür:

  • Bakı–Lerik istiqamətində 140 Mbit/s-lik tutumlu rəqəmli radio-rele xətt (RRX) şəbəkəsi istismara verilmişdir;
  • Şirvan–Sabirabad–Kürdəmir–Ağsu analoq magistral RRX-nın rekonstruksiyası həyata keçirilmişdir;
  • Şirvan–Sabirabad–Kürdəmir–Ağsu istiqamətində 150 Mbit/s-lik rəqəmli RRX-ya keçid başa çatdırılmışdır;
  • Nəzərdə tutulmuş qrafikə uyğun olaraq, sosial açıq paketin yayımının təşkili üçün 2011-ci il üzrə planlaşdırılan rəqəmli TV vericilərin və əlavə avadanlıqların quraşdırılması təmin olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 sentyabr 2016-cı il tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2016-2020-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nın həyata keçirilməsi üzrə Tədbirlər Planının 5.1.7-ci bəndinə əsasən, Bakı və Abşeron yarımadasında yerüstü yayımlanan ümumölkə TV proqramlarının analoq yayımının 01 noyabr 2016-cı il tarixdən, respublikanın digər bölgələrində yayımlanan TV proqramların yerüstü analoq yayımının 01 dekabr 2016-cı il tarixdən etibarən dayandırılması barədə Azərbaycan Respublikası Milli Televiziya və Radio Şurası tərəfindən 27 sentyabr 2016-cı il tarixli, 10 saylı qərar çıxarılmış və icra edilmişdir. Bununla da, ölkə ərazisində analoq TV yayım dayandırılmaqla, DVB-T standartlı rəqəmli TV yayıma keçid tam başa çatdırılmışdır.

Hazırda ölkədə əhali yaşayan ərazilərin təxminən 99,8 %-i 106 rəqəmli verici vasitəsilə 10 – 12 TV proqramdan ibarət rəqəmli TV yayımla əhatə edilib.